Οι πολύποδες ενδομητρίου είναι μικρές προσεκβολές του βλεννογόνου της μήτρας που προβάλλουν μέσα στην ενδομητρική κοιλότητα.
Οι τραχηλικοί πολύποδες αναπτύσσονται στον τράχηλο της μήτρας και συχνά φαίνονται κατά τη γυναικολογική εξέταση.
Πρόκειται συνήθως για καλοήθεις βλάβες, με μέγεθος από λίγα χιλιοστά έως αρκετά εκατοστά, και μπορεί να είναι μονήρεις ή πολλαπλοί. Οι πολύποδες του ενδομητρίου θεωρούνται κλινικά πιο σημαντικοί, καθώς μπορεί να προκαλέσουν ανώμαλες αιμορραγίες, να επηρεάσουν τη γονιμότητα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να συνοδεύονται από προκαρκινικές αλλοιώσεις ή να υποκρύπτουν καρκίνο του ενδομητρίου, ιδιαίτερα σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας.
Γιατί εμφανίζονται;
Η ακριβής αιτία δεν είναι πάντα σαφής, όμως φαίνεται να σχετίζονται με ορμονικούς παράγοντες (ιδίως τα οιστρογόνα). Παράγοντες που έχουν συσχετιστεί με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης είναι η ηλικία, η παχυσαρκία, η υπέρταση, καθώς και η χρήση ταμοξιφαίνης ή ορισμένων ορμονικών θεραπειών.
Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσουν;
Σε πολλές περιπτώσεις οι πολύποδες δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα και διαγιγνώσκονται τυχαία. Όταν εκδηλώνονται, τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν αιμορραγία μεταξύ των εμμήνων ρύσεων, αυξημένη ή παρατεταμένη εμμηνορρυσία, καθώς και αιμορραγία μετά τη σεξουαλική επαφή (κυρίως όταν πρόκειται για τραχηλικούς πολύποδες). Ιδιαίτερη σημασία έχει η κολπική αιμόρροια μετά την εμμηνόπαυση, η οποία απαιτεί πάντοτε άμεση ιατρική διερεύνηση. Σε ορισμένες γυναίκες, ανάλογα με τη θέση και το μέγεθος του πολύποδα, μπορεί να παρατηρηθεί δυσκολία στην επίτευξη εγκυμοσύνης ή αποτυχία εμφύτευσης.
Διάγνωση
Η αρχική εκτίμηση γίνεται με γυναικολογική εξέταση και διακολπικό υπερηχογράφημα (συχνά με 3D ή/και υδροσονογραφία, όπου ενδείκνυται). Η πιο αξιόπιστη μέθοδος για επιβεβαίωση και ταυτόχρονη αντιμετώπιση είναι η υστεροσκόπηση, καθώς επιτρέπει άμεση όραση της ενδομήτριας κοιλότητας.
Θεραπεία
Δεν υπάρχει φαρμακευτική αγωγή που να μπορεί να εξαφανίσει τους πολύποδες. Όταν υπάρχουν συμπτώματα, υπογονιμότητα, υποψία παθολογίας ή όταν η γυναίκα βρίσκεται σε μετεμμηνοπαυσιακή ηλικία, συστήνεται αφαίρεση.
Οι τραχηλικοί πολύποδες αφαιρούνται συνήθως εύκολα στο ιατρείο χωρίς αναισθησία.
Οι πολύποδες ενδομητρίου αφαιρούνται υστεροσκοπικά, συνήθως με βραχεία γενική αναισθησία.
Κάθε πολύποδας που αφαιρείται αποστέλλεται για ιστολογική εξέταση, προκειμένου να επιβεβαιωθεί η καλοήθης φύση του και να αποκλειστούν προκαρκινικές ή κακοήθεις αλλοιώσεις.
Είναι επικίνδυνοι;
Στη μεγάλη πλειονότητα (95%) είναι καλοήθεις. Παρ’ όλα αυτά, ο κίνδυνος άτυπων/προκαρκινικών αλλοιώσεων είναι υψηλότερος μετά την εμμηνόπαυση και όταν υπάρχει αιμορραγία, γι’ αυτό και η σωστή αξιολόγηση και η ιστολογική ταυτοποίηση είναι σημαντικές.