Η λήψη εμβρυϊκού αίματος, γνωστή και ως εμβρυϊκή αιμοληψία ή ομφαλοκέντηση, είναι μια εξειδικευμένη επεμβατική πράξη της εμβρυομητρικής ιατρικής, κατά την οποία λαμβάνεται μικρή ποσότητα αίματος απευθείας από την κυκλοφορία του εμβρύου κατά τη διάρκεια της κύησης. Η λήψη εμβρυϊκού αίματος πραγματοποιείται υπό συνεχή υπερηχογραφική καθοδήγηση και απαιτεί υψηλό επίπεδο εμπειρίας από εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό. Το εμβρυϊκό αίμα παρέχει άμεσες και ακριβείς πληροφορίες για τη φυσιολογική κατάσταση του εμβρύου, οι οποίες δεν μπορούν πάντα να αντληθούν με μη επεμβατικές ή λιγότερο επεμβατικές μεθόδους.
Η λήψη εμβρυϊκού αίματος εφαρμόζεται σε επιλεγμένα στάδια της κύησης, όταν άλλες διαγνωστικές μέθοδοι, όπως ο υπερηχογραφικός έλεγχος, οι βιοχημικές εξετάσεις, η αμνιοπαρακέντηση ή η λήψη τροφοβλάστης, δεν είναι εφικτές ή δεν παρέχουν αξιόπιστα αποτελέσματα. Η λήψη εμβρυϊκού αίματος χρησιμοποιείται τόσο για τη διάγνωση όσο και για τη θεραπεία και παρακολούθηση εμβρυϊκών παθήσεων. Μέσω αυτής μπορούν να ανιχνευθούν γενετικές και χρωμοσωμικές ανωμαλίες, να διαγνωστούν και να αντιμετωπιστούν σοβαρές αιματολογικές διαταραχές, όπως η πως η εμβρυϊκή αναιμία, οι συγγενείς αιμοσφαιρινοπάθειες και η αιμολυτική νόσος του εμβρύου λόγω ασυμβατότητας Rhesus. Επίσης, επιτρέπει τον έλεγχο για παρουσία εμβρυϊκών λοιμώξεων, πως από παρβοϊό B19, μέσω άμεσων ορολογικών και μοριακών εξετάσεων.
Σημαντικό πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ότι δεν περιορίζεται μόνο στη διάγνωση, αλλά δίνει και τη δυνατότητα άμεσης θεραπευτικής παρέμβασης, όπως η ενδομήτρια μετάγγιση αίματος ή η χορήγηση φαρμακευτικών ουσιών μέσω του ομφάλιου λώρου, βελτιώνοντας ουσιαστικά την πρόγνωση του εμβρύου πριν από τη γέννηση.
Η εμβρυϊκή αιμοληψία πραγματοποιείται συνήθως από την 18η εβδομάδα κύησης και μετά, όταν τα αγγεία του ομφάλιου λώρου είναι επαρκώς ανεπτυγμένα ώστε να επιτρέπουν την ασφαλή προσπέλαση. Η ακριβής χρονική στιγμή καθορίζεται εξατομικευμένα, ανάλογα με την ένδειξη, τη βαρύτητα της εμβρυϊκής κατάστασης και τα υπερηχογραφικά ευρήματα, μετά από εκτενή ενημέρωση και συμβουλευτική των γονέων.
Όπως κάθε επεμβατική πράξη, η εμβρυϊκή αιμοληψία συνοδεύεται από πιθανούς κινδύνους. Αυτοί περιλαμβάνουν αιμορραγία από το σημείο λήψης του αίματος, παροδικές μεταβολές στον καρδιακό ρυθμό του εμβρύου, ενδομήτρια λοίμωξη, διαρροή αμνιακού υγρού, πρόωρη ρήξη υμένων και, σπανιότερα, ενδομήτριο θάνατο του εμβρύου. Ο συνολικός κίνδυνος επιπλοκών είναι σχετικά χαμηλός όταν η πράξη εκτελείται από εξειδικευμένους εμβρυομητρικούς και όταν η ένδειξη είναι σαφής.
Η έγκυος είναι ξύπνια και τοποθετείται σε άνετη θέση σε εξεταστικό κρεβάτι. Η κοιλιακή χώρα απολυμαίνεται και, υπό συνεχή υπερηχογραφική καθοδήγηση, εισάγεται μια μακριά και λεπτή βελόνα διαμέσου του κοιλιακού τοιχώματος στη μήτρα. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί τοπική αναισθησία ή ραχιαία/επισκληρίδιος αναισθησία. Το αίμα μπορεί να ληφθεί από αγγεία του ομφάλιου λώρου (ομφαλοκέντηση) ή από άλλο αγγείο του εμβρύου, συνήθως στο ήπαρ ή στην καρδιά. Η λήψη του εμβρυϊκού αίματος συνηθως διαρκεί μερικά λεπτά.
Ανάλογα με τη θέση του εμβρύου και του πλακούντα, μπορεί να χορηγηθεί προσωρινά ένα ήπιο κατασταλτικό στο έμβρυο, ώστε να αποφευχθεί η κίνησή του ή η μετατόπιση της βελόνας κατά τη διάρκεια της διαδικασίας. Η δράση του υποχωρεί σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Μετά την ολοκλήρωση της εμβρυϊκής αιμοληψίας απαιτείται παραμονή της εγκύου στο νοσοκομείο για ανάπαυση και παρακολούθηση του καρδιακού ρυθμού του εμβρύου και των συσπάσεων της μήτρας για μερικές ώρες. Ενδέχεται να παρουσιαστεί ήπια ευαισθησία στο σημείο εισόδου της βελόνας. Θα χρειαστεί συνοδεία για την επιστροφή στο σπίτι. Συνιστάται συνοδεία για την επιστροφή στο σπίτι και αποφυγή έντονης δραστηριότητας το επόμενο 24ωρο. Τα αποτελέσματα των εξετάσεων είναι συνήθως διαθέσιμα μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ προγραμματίζεται επανεξέταση για αναλυτική συζήτηση των ευρημάτων και τον καθορισμό της περαιτέρω αντιμετώπισης.
Επί κολπικής αιμόρροιας ή διαρροής υγρού από τον κόλπο, θα πρέπει να γίνει άμεση ιατρική αξιολόγηση από τον θεράποντα εμβρυομητρικό.
Η παρούσα ιστοσελίδα παρέχει πληροφορίες σχετικά με θέματα εμβρυομητρικής ιατρικής, μαιευτικής και γυναικολογίας και έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Για οποιαδήποτε πληροφορία, σύμπτωμα ή απορία που αφορά την υγεία σας, την κύηση ή τη γυναικολογική σας φροντίδα, θα πρέπει να απευθύνεστε στον ιατρό σας ή σε άλλο κατάλληλα εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας.