Κύστεις ωοθηκών

Οι κύστεις των ωοθηκών είναι σχηματισμοί που αναπτύσσονται πάνω ή μέσα στις ωοθήκες και περιέχουν υγρό, αίμα ή σπανιότερα συμπαγή στοιχεία. Αποτελούν πολύ συχνό εύρημα σε γυναίκες κάθε ηλικίας και στη μεγάλη πλειονότητα είναι καλοήθεις. Συνήθως ανακαλύπτονται τυχαία κατά τον γυναικολογικό έλεγχο ή σε υπερηχογράφημα και δεν απαιτούν άμεση θεραπεία.

Οι περισσότερες κύστεις είναι ασυμπτωματικές. Όταν προκαλούν συμπτώματα, αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν πόνο ή αίσθημα πίεσης χαμηλά στην κοιλιά, διαταραχές της περιόδου, φούσκωμα, πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή ή, σπανιότερα, αιφνίδιο έντονο πόνο σε περίπτωση συστροφής ή ρήξης της κύστης.

Οι συχνότεροι τύποι κύστεων είναι οι λειτουργικές κύστεις, που σχετίζονται με τον κύκλο και συνήθως υποχωρούν αυτόματα μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες. Άλλοι τύποι είναι οι δερμοειδείς κύστεις (τερατώματα), τα κυσταδενώματα, οι κύστεις ενδομητρίωσης (ενδομητριώματα) και, σπανιότερα, κύστεις που σχετίζονται με κακοήθεια, κυρίως μετά την εμμηνόπαυση.

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο διακολπικό υπερηχογράφημα, το οποίο παρέχει πληροφορίες για το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά της κύστης. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω έλεγχος με μαγνητική τομογραφία ή αιματολογικές εξετάσεις, όπως καρκινικοί δείκτες, πάντα με προσεκτική ερμηνεία.

Η αντιμετώπιση είναι εξατομικευμένη και εξαρτάται από την ηλικία της γυναίκας, τα συμπτώματα, το μέγεθος και τα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά της κύστης. Σε νεαρές γυναίκες με μικρές, ασυμπτωματικές και μη ύποπτες κύστεις, συνήθως αρκεί η παρακολούθηση. Χειρουργική αφαίρεση συστήνεται όταν η κύστη είναι μεγάλη, επιμένει, προκαλεί έντονα συμπτώματα, σχετίζεται με ενδομητρίωση ή υπάρχουν ενδείξεις κακοήθειας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αφαίρεση γίνεται λαπαροσκοπικά, με διατήρηση του υγιούς ωοθηκικού ιστού και γρήγορη ανάρρωση, ενώ το ανοιχτό χειρουργείο επιλέγεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.