Η ενδομητρίωση είναι μια συχνή, καλοήθης αλλά χρόνια πάθηση, κατά την οποία ιστός παρόμοιος με το ενδομήτριο (την εσωτερική επένδυση της μήτρας) αναπτύσσεται εκτός μήτρας, σε σημεία όπως οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες, το περιτόναιο, το έντερο ή η ουροδόχος κύστη. Οι εστίες αυτές «ακολουθούν» τον κύκλο, προκαλώντας τοπική φλεγμονή και συχνά συμφύσεις· στις ωοθήκες μπορεί να δημιουργηθούν ενδομητριώματα (κύστεις ενδομητρίωσης). Η νόσος μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα και σχετίζεται συχνά με δυσκολία σύλληψης.
Η ακριβής αιτία δεν είναι πλήρως γνωστή. Πιθανοί μηχανισμοί που έχουν προταθεί είναι η παλίνδρομη ροή της περιόδου, γενετικοί/κληρονομικοί παράγοντες και ανοσολογικές ή τοπικές αλλαγές.
Τα συμπτώματα ποικίλλουν και δεν συμβαδίζουν πάντα με την έκταση της νόσου. Τα συχνότερα είναι έντονη δυσμηνόρροια, χρόνιος πυελικός πόνος, πόνος στη σεξουαλική επαφή, βαριά ή/και ακανόνιστη περίοδος, καθώς και ενοχλήματα από το έντερο ή το ουροποιητικό (ιδίως γύρω από την περίοδο). Σε αρκετές γυναίκες, η ενδομητρίωση ανακαλύπτεται στο πλαίσιο διερεύνησης υπογονιμότητας.
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, την κλινική εξέταση και τον απεικονιστικό έλεγχο. Το διακολπικό υπερηχογράφημα μπορεί να αναδείξει ενδομητριώματα και, σε κατάλληλα χέρια, ευρήματα βαθιάς ενδομητρίωσης, ενώ σε επιλεγμένες περιπτώσεις βοηθά και η μαγνητική τομογραφία. Παρ’ όλα αυτά, η ενδομητρίωση δεν είναι πάντα δυνατό να διαγνωστεί αποκλειστικά με απεικονιστικές μεθόδους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η λαπαροσκόπηση αποτελεί τη μέθοδο αναφοράς, καθώς επιτρέπει την άμεση επισκόπηση της πυέλου και, εφόσον απαιτείται, τη συνδυασμένη διάγνωση και χειρουργική αντιμετώπιση.
Η αντιμετώπιση είναι εξατομικευμένη και εξαρτάται από την ηλικία, τα συμπτώματα, την έκταση της νόσου και την επιθυμία για εγκυμοσύνη. Μπορεί να περιλαμβάνει αναλγητικά και ορμονική θεραπεία (ώστε να μειωθεί η δραστηριότητα των εστιών και ο πόνος) ή χειρουργική αντιμετώπιση, συνήθως λαπαροσκοπικά, με αφαίρεση/καυτηριασμό εστιών, λύση συμφύσεων και αφαίρεση ενδομητριωμάτων όπου ενδείκνυται. Σε ορισμένες περιπτώσεις υπογονιμότητας μπορεί να χρειαστούν και μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Η παρούσα ιστοσελίδα παρέχει πληροφορίες σχετικά με θέματα εμβρυομητρικής ιατρικής, μαιευτικής και γυναικολογίας και έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα. Για οποιαδήποτε πληροφορία, σύμπτωμα ή απορία που αφορά την υγεία σας, την κύηση ή τη γυναικολογική σας φροντίδα, θα πρέπει να απευθύνεστε στον ιατρό σας ή σε άλλο κατάλληλα εξειδικευμένο επαγγελματία υγείας.